Nieuwe horizon

Met 'Modes' nodig ik je uit voor een avontuurlijke tocht door zeven muzikale universums. Het vertrekpunt lijkt bedrieglijk eenvoudig: dezelfde toetsen van het klavier, telkens met een ander zwaartepunt. Maar uit die kleine verschuiving ontstaat een verbluffend spectrum aan kleuren, stemmingen en emoties. Eeuwenoude modi, ooit het fundament van de muziek van de oude Grieken en later van de Westerse traditie, blijken vandaag nog altijd springlevend. Ze klinken tegelijk vertrouwd en verrassend nieuw.

Het idee voor dit programma ontstond in de ongewoon stille maanden van 2020. Terwijl ik me verdiepte in John Adams’ magistrale Phrygian Gates, begon ik te dromen van een volledig recital rond de wereld van de modi. Op zoek naar geschikte muziek ontdekte ik al snel dat ik veel van die klanken zelf wilde vormgeven. Zo groeide een programma waarin bestaande meesterwerken, arrangementen, improvisaties en eigen composities elkaar voortdurend uitdagen en aanvullen.

Elke modus opent een eigen emotioneel landschap. De stralende energie van ‘Sunrisin’g voert terug naar zonsopgangen aan de Australische kust van mijn jeugd. In Arvo Pärts verstilde ‘Für Alina’ lijkt de tijd haast stil te vallen, terwijl mijn eigen ‘Rose-tinted’ je mee zal voeren naar een wereld van verbeelding en mogelijkheden. De eeuwenoude Schotse ballade ‘Black is the Colour’, misschien wel het meest gekend in de versie van Nina Simone, krijgt nieuwe schakeringen, en in ‘Passacaglia’ duik ik diep in de melancholische, soms duistere uithoeken van de Aeolische modus.

Grenzen bestaan vanavond niet. Oude volksliederen ontmoeten minimalisme, barokke echo’s botsen op jazz, en ook de muziek van Radiohead en Björk krijgt een plaats in het verhaal. In ‘Motion Picture Soundtrack’ ontstaat een dromerige klankwereld vol licht en nostalgie, terwijl ‘Army of Me’ de donkere kracht van de zeldzame Locrische modus onverbloemd omarmt. Improvisatie vormt daarbij telkens de brug tussen bekende en onbekende gebieden.

Het kloppende hart van de avond is zonder twijfel Adams’ ‘Phrygian Gates’. Voor mij is dit een van de grote pianomeesterwerken van onze tijd: een monumentaal werk dat met hypnotiserende energie, subtiele verschuivingen en adembenemende spanningsbogen een landschap van epische proporties ontvouwt. In dit werk komt werkelijk alles samen. 

Doorheen het concert hoor je de piano bovendien op onverwachte manieren. Resonanties, galm, vertragingen en gelaagde klanken verruimen het instrument tot een volledige klankwereld. Niet om het instrument te verhullen, maar juist om haar rijkdom ten volle zichtbaar te maken.

Vanavond is een uitnodiging om anders te luisteren. Om te ontdekken hoe een minimale verschuiving een compleet nieuwe horizon opent. Zeven modi, zeven stemmingen, zeven werelden. Eén reis die voert van licht naar donker, van verstilling naar uitbundigheid, en weer terug.

More stories