Keizerlijk
Een bijdrage van Cyrille Métivier
Heinrich Isaac geldt als een van de meest vooraanstaande componisten van de renaissance, in zijn tijd alleen overtroffen door Josquin des Prez. Geboren rond 1450 nabij de grens tussen Vlaanderen en Brabant en zonder universitaire opleiding, wist Isaac zich vanuit een wereldlijke achtergrond op te werken tot een van de meest verspreide en invloedrijke componisten van Europa. Zijn muziek werd tijdens zijn leven intensief gekopieerd, gedrukt en uitgevoerd, met een verspreiding die reikte tot in Midden-Amerika.
Rond 1470 was Isaac al een gevestigde naam. Hij werkte aan het hof van hertog Sigismund van Oostenrijk en kwam daar in contact met Maximiliaan I, die hem later aanstelde als componist van de keizerlijke hofkapel. Deze functie bracht Isaac naar Wenen en op reis door het Duitstalige gebied, waar hij onder meer Augsburg, Innsbruck en Neurenberg bezocht. In deze periode ontstonden ook enkele van zijn meest opvallende werken, waaronder een lied geïnspireerd op een diplomatiek bezoek uit het Ottomaanse Rijk.
Toch lag Isaacs artistieke hart in Florence, waar hij zich in de jaren 1480 vestigde. De stad werd zijn muzikale thuisbasis en hij trad er in dienst van Lorenzo de’ Medici, Il Magnifico. Isaac componeerde voor het hof en de stad, gaf les aan Lorenzo’s zonen — onder wie de latere paus Leo X — en was nauw verbonden met de Dom en de Santissima Annunziata. Hij was diep geïntegreerd in het Florentijnse muziekleven en onderhield nauwe banden met collega-musici uit heel Europa.
In zijn latere jaren wist Isaac zijn leven tussen hof en stad te combineren. Dankzij een prebende kon hij in Italië blijven wonen terwijl hij keizerlijk salaris ontving. In 1514 werd hij benoemd tot proost van de Dom van Florence. Hij overleed daar in 1517.
Isaacs muziek vormt een unieke synthese van stijlen: Duitse liederen, Franse en Italiaanse vormen, Franco-Vlaamse polyfonie en zelfs Turkse invloeden. Zijn lied 'Innsbruck, ich muss dich lassen' groeide uit tot een luthers koraal en werd later door Johann Sebastian Bach hergebruikt. Als kosmopolitische kunstenaar en bruggenbouwer tussen stijlen geldt Heinrich Isaac tot op vandaag als een sleutelfiguur in de Europese muziekgeschiedenis.
