Gent verdient een klassiek podium aan de top.

In de periode tussen juli 2019 en mei 2020 ondergaat de Concertzaal van Muziekcentrum de Bijloke een grondige renovatie. Dit pronkstuk van de Bijlokesite werd in de jaren '90 ingericht als concertzaal. Het interieur is na meer dan 20 jaar trouwe dienst aan vervanging toe. Ontdek hier alles over dit ambitieuze project!

 

 

Een internationaal bouwteam voor een internationaal georiënteerd Muziekcentrum

Door het intensieve gebruik en de hogere kwaliteitsverwachtingen van publiek en musici drong zich een grondige renovatie op van de concertzaal en een optimalisatie van publieksstromen en –infrastructuur. Dankzij de steun van de Vlaamse Gemeenschap (Fonds voor Culturele Infrastructuur), de Stad Gent en de Nationale Loterij zullen deze noodzakelijke werken in 2019 plaatsvinden. Na een internationale wedstrijd werd het project in juni 2017 toegewezen aan DRDH Architects uit Londen, in tijdelijke vennootschap met Julian Harrap Architects (restauratie), Arup Venue and Acoustics (theater- technieken en akoestiek), ABT (stabiliteit) en RCR (technieken). A-RES (projectmanagement) vervolledigt het team.


De specifieke kwaliteiten van de historische zaal vormen het uitgangspunt van dit ontwerp. Dit zal de positie van het Muziekcentrum De Bijloke als instituut van internationale allure - met voorstellingen en artiesten van het allerhoogste niveau - nog verder versterken.

 

De werf in beeld

Werken aan zo'n monumentaal gebouw op zo'n schaal zijn uiteraard heel indrukwekkend en een klus voor een gespecialiseerd team aannemers. Een verbouwing zoals je niet vaak te zien kan krijgen. Dat vraagt om een beeldverslag!

 

Fase 1. Afbraak tribune, vloer en podium
+ verstevigen fundering

In een eerste fase werd het bestaande interieur van de Concertzaal volledig uitgebroken. Theatertechnieken en stoelen werden verwijderd, tribune en balkon afgebroken. Vervolgens werden de funderingen versterkt. Dat kan je zien op onderstaande reeks foto's. In een volgende fase wordt de betonplaat uitgebroken en komen er archeologen langs. 

 

Van een monument uit de 13de eeuw
naar een concertzaal voor de 21ste

Met het grootste respect voor de historische waarde, worden in het beschermd monument ingrijpende aanpassingen doorgevoerd en nieuwe elementen geïntegreerd, met als enig doel de actuele standaarden inzake akoestiek, toegankelijkheid, publiekscomfort en technische infrastructuur te bereiken.

De hele operatie bestaat uit 3 fases: 

  1. Eerst wordt het bestaande "meubel" dat het podium en de tribune bevat afgebroken
  2. De vloer van de concertzaal wordt anderhalve meter uitgegraven en en voorzien van een nieuwe betonplaat. Deze uitdieping zorgt ervoor dat er meer gelijkgrondse zaaltoegangen kunnen worden gemaakt en het geheel een groter volume krijgt, wat een gunstige invloed heeft op de akoestiek (langere nagalmtijd).
  3. Er wordt een volledig nieuwe constructie aangebracht, opgevat als een zorgvuldig geconstrueerd, akoestisch, houten instrument. Deze nieuwe invoeging heeft een uitgesproken architecturaal karakter en vormt een sterk element in dialoog met de architectuur van de bestaande zaal. Akoestisch moet deze constructie de klank en de vroege reflecties van het podium de zaal in projecteren voor een verbeterde helderheid.

Ook buiten de zaal worden ingrepen doorgevoerd ter verbetering van de huidige publieksstroom. Zo zullen de bar- en vestiairefuncties in het gebouw verdubbeld worden, waardoor de huidige - onhandige - ligging van de vestiaire en bar ten opzichte van elkaar wordt weggewerkt. Concertbezoekers zullen dus aan beide kanten van het gebouw terecht kunnen voor zowel vestiaire als foyer.

Daarnaast wordt het hele complex beter gecompartimenteerd. Dit zal het mogelijk maken om vb. het Kraakhuis te gebruiken zonder het volledige gebouwencomplex te moeten gaan bewaken, verlichten en verwarmen.

 

De plannen

De concertzaal wordt grondig onder handen genomen met drie grote doelen: comfort, akoestiek en toegankelijkheid.


De opvallendste ingrepen: het balkon verdwijnt om plaats te maken voor 1 parterre en corbeille met een parabolische helling en geschrankte stoelen. Aan de zijkant van de parterre komen er galerijen. Achter het podium komen er koorbanken: zitplaatsen waarop een koor kan plaatsnemen, maar meestal voor publiek zullen gebruikt worden. Rondom tribune en podium komt een opvallende akoestische reflectiewand.

Boven het podium wordt een discrete stalen constructie gemonteerd die moderne theatertechnieken toelaat en tegelijkertijd het middeleeuwse dakgebinte vrijwaart. Tenslotte wordt ook de circulatie in het gebouw herbekeken: de noordelijke foyer wordt afsluitbaar en er komen extra vestiaires en bars. Ook de rolstoeltoegankelijkheid wordt verbeterd met gelijkgrondse zaaldeuren zonder drempel.

 

De akoestiek

Een van de voornaamste aandachtspunten bij de verbouwing van een concertzaal is uiteraard de akoestiek. Het ontwerp is op dat vlak bijzonder ambitieus en streeft naar optimale prestaties. Hiervoor wordt samengewerkt met ARUP Acoustics, akoestische ingenieurs van wereldfaam, die talrijke topzalen in de wereld akoestisch hebben ingericht. Met de modernste technieken hebben zij de akoestische prestaties van de huidige concertzaal en die van het nieuwe ontwerp in kaart gebracht.


Het doel is om na de verbouwing een optimale nagalmtijd en helderheid in combinatie met een egaal klank- en volumebeeld te kunnen bieden. Hiervoor wordt de zaal uitgediept: de hele podium-tribune opstelling wordt 150 cm “ingegraven” om tot een groter akoestisch volume te komen. Door het toevoegen van koorbanken achter het podium verkleint de afstand tussen de achterste zitplaatsen en het podium.


Er komt een reflectiewand in een variërend lattenwerk omheen de volledige zaal. Dit wordt gecombineerd met een fijnmaziger systeem met richtbare reflectiepanelen boven het podium.

 

Aftellen tot mei 2020

Het is een beleidskeuze van de overheid om haar monumenten levend en functioneel te houden. Dat is een lovenswaardige, maar ook moedige keuze, die blijvende zorg en investeringen vergt. Dankzij deze renovatie zullen de stad Gent en
de Vlaamse Gemeenschap er alvast binnenkort een topzaal bij hebben, state of the art op het vlak van akoestiek en beleving. De opstart van de bouwfase is voorzien in de zomer van 2019 en tegen mei 2020 moet ze voltooid zijn. Ondertussen concentreert het Muziekcentrum zijn kleinere concerten in het Kraakhuis en spreidt het zijn grotere activiteiten over verschillende zalen en kerken van de stad.

 

En de concerten?

Uiteraard blijven we concerten organiseren, ook tijdens de verbouwingswerken. Het Kraakhuis van het Muziekcentrum blijft in gebruik en wordt voorzien van een tijdelijke ingang, met foyer en vestiaire.

Voor grotere concerten wijken we tijdens seizoen 2019-20 uit naar verschillende plekken in de stad. Hier vindt u een overzicht.