HAFTCRAFT & ASTRIA TRIO

Seven Tears: Dowland weerspiegeld
wo 4
oktober
  • wo 4 okt
    20:00
    Kraakhuis
    Geweest

20:00 - aanvang concert
21:10 - einde (geen pauze)
  

Haftcraft + Astria Trio | Bert Helsen, Fagot en muzikale leiding | Filip Neyens, Contrafagot | Erik Speller, Hobo | Yves Boury, Oboe d’amore | Dimitri Mestdag, Engelse Hoorn| Wim Maeseele, Aartsluit

Dowlands werk werd door Erik Desimpelaere voor dubbelriet instrumenten gearrangeerd. Het thema rond de ‘7 verschillende tranen’ wordt nog eens kracht bijgezet door een videokunstenaar uit Estland, Mark Raidpere. In zijn geheel eigenzinnige documentaire-stijl, brengt ook hij zijn eigen persoonlijke reflectie op iedere traan afzonderlijk.

Programma & toelichting (printversie)

Dowland/Raidpere
| Lachrimæ Antiqua - antwoord Tõnu Kõrvits
| Lachrimæ Antiquae Novæ - antwoord Tõnu Kõrvits
| Lachrimæ Gementes - antwoord Tõnu Kõrvits
| Lachrimæ Tristes - antwoord Tõnu Kõrvits
| Lachrimæ Coactae - antwoord Tõnu Kõrvits
| Lachrimæ Amantis - antwoord Tõnu Kõrvits
| Lachrimæ Veræ - antwoord Tõnu Kõrvits 

7 tranen, 7 emoties.

John Dowland (1562/3-1626) publiceert in 1604 zijn Lachrimae, Seven Tears. Daarmee hengelt kde katholiek Dowland naar een positie aan het Engelse protestantse hof. In dit absolute meesterwerk onthult de Londense componist en luitspeler een persoonlijke wereld van intens verdriet, woede en melancholie, verzacht door momenten van vreugde en blijdschap. De Lachrimae  vormen het absolute hoogtepunt in de Engelse consortmuziek. In Dowlands tijd groepeerden gamba-spelers zich graag met zijn vijven tot een consort, dat was dan ook de bezetting die de componist in gedachten had.

Dowland giet de lachrimae in zeven pavanes, in oorsprong statige processiedansen waar in principe lichtere gaillardes aan gekoppeld werden. Maar Dowland laat de gaillardes achterwege, waardoor we een opeenvolging krijgen van zeven stukken onversneden melancholie die Dowland onder meer weet op te roepen met dissonanten en onverwachte harmonische wendingen. Koppel daar nog eens Latijnse titels aan vast (Lachrimae Antiquae, Antique Novae, Gementes , Tristes, Coactae, Amantis, Verae) en je krijgt muziek met een haast mythisch karakter.
In Dowlands tijd groepeerden gamba-spelers zich graag met zijn vijven tot een consort, dat was dan ook de bezetting die de componist in gedachten had voor deze reeks van zeven pavanes.

Astria Oboe Trio & Ensemble HaftCraft slaan de handen in elkaar om dit bijzondere project vorm te geven. De Est Mark Raidpere, één van de meest gerenommeerde videokunstenaars van onze tijd, voorziet deze beladen thematiek van bewegende en statische beelden. Componist Tõnu Kõrvits (ECM new series label), eveneens uit Estland, ging aan de slag om zijn eigen Zeven tranen te componeren als reflectie op Dowlands Lachrimae.
De gedurfde combinatie van de authentieke taal van Dowland en de hedendaagse emotionele toonspraak van Kõrvits maakt van het geheel een unieke belevenis. Ondersteund door de hemelse klanken van de aartsluit wordt deze aangrijpende voorstelling gespeeld door de complete familie van dubbelrietinstrumenten: hobo, oboe d’amore, Engelse hoorn, fagot en contrafagot. De homogene klank van de vijf instrumenten staat garant voor een rijk en genuanceerd kleurenpalet.

Deze voorstelling is niet alleen een muzikale herinnering aan de zeven tranen van Dowland, maar ook een queeste naar de zeven tranen van de hedendaagse mens.

Flow my tears

John Dowland (1562/3-1626) was niet alleen een beroemd componist van luitmuziek maar ook van ayres (liederen met luitbegeleiding). The First Booke of Songs and Ayres (Londen 1597) was zijn populairste publicatie, de ayre 'Flow my tears' uit het Second Booke (1600) zijn populairste lied.
Het treurende begin van dit lied met zijn dalende reeks noten (e-d-c-b) gebruikte Dowland zelf voor een instrumentale bewerking pavane lacrymae geheten, een ‘tranen-pavane’, en dat klopt ook wel, want de pavane is een statige loopdans, verbonden met het begrafenisritueel . Later schreef hij op ditzelfde melodische gegeven nog een zestal andere pavanes en bundelde het geheel onder de titel Lacrymae of Seven Tears.
Flow, my teares, fall from your springs
Flow, my teares, fall from your springs
Exiled for ever, let me mourn;
Where night’s black bird her sad infamy sings,
There let me live forlorn.

Stroom, tranen, stroom uit jullie bronnen
Laat mij, voor altijd verbannen, treuren;
Waar de zwarte vogel van de nacht over  treurige eerloosheid zingt,
Laat mij daar leven in verlorenheid.

Zelf had Dowland het over zichzelf als 'Semper Dowland, semper dolens' - 'altijd Dowland, altijd treurend'. Hij onderstreepte daarmee zijn handelsmerk, een muzikale melancholie die ons vier eeuwen later nog steeds naar de strot grijpt.


Tonu Korvits over dit project:

"About Driftwood... well, these are seven small miniatures. They seem not to match to each other and be more connected in a kind of abstract way. But as a form of Dowland is more "tight" I think these kind of freedom in between suites well."
"Driftwood - a different pieces of wood which the sea of life brings to the shore. And your band has a kind of woody sound thanks to all this double reed stuff, so I think it suites well. "

MEER WETEN:

1. Wie wat dieper op de Lacrymae van Dowland wil ingaan en ook de opvatting van de beroemde neoplatonist Marsilio Ficino (1433 – 1499) over ‘melancholie’ wil kennen, kan hier terecht

2. Annemarie Peeters schreef een verhelderende tekst in het inlegboekje bij de cd Dowland - Lachrimae or Seaven Tears (Fuga Libera, 2014).

3. Over Tõnu Kõrvits

4. Over Mark Raidpere
 

Privacy en Cookies

Deze website gebruikt cookies. U kan dit uitschakelen in uw browser, maar bepaalde delen van de website zullen niet langer werken. Muziekcentrum De Bijloke verwerkt en gebruikt persoonsgegevens bij ticketaankopen.

Alle info in onze privacyverklaring