Georgina Sànchez & Krzystof Stypulkowski

Matinee met Rachmaninov & Schnittke
do 26
april
  • do 26 apr
    14:00 - 14:10
    zonder pauze
    Kraakhuis
    Geweest

Programma

Sergei Rachmaninov (1873-1943) | Sonate voor cello en piano in g, opus 19
- Lento,
- Allegro scherzando,
- Andante,
- Allegro mosso.
Alfred Schnittke (1934-1998) | Sonate voor cello en piano nr. 1
- Largo,
- Presto,
- Largo.

 

Georgina Sánchez Torres is de jonge Spaanse celliste die tijdens de voorbije twee tournees in Nederland en België haar publiek liet huilen van ontroering.

Georgina vertolkt geen muziek – ze is gewoon muziek

 Ze is dan ook een ongelooflijk getalenteerde muzikante, studeerde aan het Conservatorium van Madrid orkestdirectie en bovendien heeft ze als componiste meer dan dertig zeer diverse werken op haar naam staan.

Disciplines waarin ze dan ook heel wat erkenning krijgt. Georgina vertolkt geen muziek – ze is gewoon muziek. In De Bijloke debuteert ze met de Poolse pianist Krzysztof Stypulkowski in de spirituele sonate van Rachmaninov en de Sjostakovitsjiaans aandoende sonate van Schnittke – waarvan de liveopname bekroond werd als beste Spaanse klassieke cd van 2015.

Uitvoerders

Georgina Sànchez, cello

Krzysztof Stypulkowski, piano

Programmatoelichting

De twee sonates van Rachmaninov en Schnittke zijn uniek. En alhoewel ze beide de term sonate dragen en voor piano en cello zijn, houdt daar ook de gelijkenis op. Stilistisch zijn het twee compleet verschillende werken.

 

Vandaag staat Rachmaninov bekend als een van de grootste componisten van de 20ste eeuw. Dit was echter niet altijd zo. Na de première van zijn eerste symfonie, die uitdraaide in een ramp, kwam Rachmaninov in een depressie terecht die hem niet meer in staat stelde om iets te schrijven. Het is pas na therapiesessies bij Dr. Nikolai Dahl dat Rachmaninov een vernieuwd vertrouwen in zijn kunnen kreeg en zich terug op het componeren stortte. Er brak een periode van enorme creativiteit aan die ongeveer twee jaar duurde. In deze periode schreef Rachmaninov onder andere de sonate voor piano en cello in g. Dit is ook direct zijn laatste werk voor kamermuziek. Na dit werk zou hij zich enkel nog toeleggen op solo pianostukken, grote orkestrale werken en koorwerken.
Rachmaninov droeg de sonate op aan de vooraanstaande Russische cellist Anatoliy Brandukov. Een goede vriend van Rachmaninov die bekend stond om zijn verfijnde expressieve kwaliteiten. Die eigenschap had Rachmaninov duidelijk in gedachten bij het schrijven ervan. Het zijn ook Brandukov en Rachmaninov die samen de eerste uitvoering voor hun rekening hebben genomen. De bekendheid van het stuk zou echter op zich laten wachten. Rachmaninov had slechts een maand ervoor zijn indrukwekkende pianoconcerto nr. 2 in première gebracht. Het enorme succes dat dit werk had overschaduwde het kleinere werk volledig.

 

De sonate is volledig vervuld van het zo typische Russische romantisme. De expressieve kwaliteiten van de cello worden in dit werk volledig verkend en benut. Opvallend is de complexe pianopartij, die geenszins het karakter van een eenvoudige begeleiding heeft. De inhoudelijke inbreng van de cello en die van de piano worden vakkundig en over het algemeen evenwichtig (hoewel het zwaartepunt soms bij de piano lijkt te liggen) afgewisseld. De meeste van de thema’s in de sonate worden geïntroduceerd door een dialoog van vraag en antwoord tussen de cello en piano.

 

Getergd door langdurige ziektes en argwanend bekeken door de sovjet bureaucratie baande Alfred Schnittke zich langzaam een weg naar roem en bekendheid. In de jaren 1970 en 1980 genoot hij in Oost-Europa grote bekendheid. Pas in de vroege jaren 1990 brak hij door in het Westen en bleef zijn faam tot aan zijn dood in 1998. Schnittke werd bestempeld als de erfgenaam van Dmitri Sjostakovitsj en doet die reputatie in de sonate voor cello en piano nr. 1 alle eer aan.
 

Voor Sovjet componisten waren de jaren ’70 een tijd van muzikale crisis. Het ooit zo sterke geloof in de nieuwe avant-gardistische technieken begon te verzwakken. Ook Schnittke kampte met deze problematiek. Om hiervoor een oplossing te vinden begon hij te graven in de aard van muzikale expressie. Met werken zoals zijn Pianokwintet, zijn 3de vioolconcerto en de Cellosonate zocht hij naar een nieuwe muzikale betekenis. Deze vond hij in het idee van ‘polystylisme’. Schnittke zelf heeft het begrip geïntroduceerd. Hierin plaatste hij tal van genres naast en door elkaar. Creëren van een geheel uit een veelvoud van verschillende stijlen. Hij bedoelde daarmee niet een harde confrontatie van brokken uit een collage, maar het versmelten van diverse stilistisch en muziekhistorisch 'bezette' lagen. Volgens de componist weerspiegelde dit proces de 'polyfonisatie' van het menselijk bewustzijn in de informatiemaatschappij. Schnittkes oeuvre, theatraal, wild, sardonisch en treffend kreeg een succes, dat ver boven andere modieuze avant-garde uitingen uitstijgt.

 

Deze cellosonate is opgedragen aan celliste Nathalie Gutman. Schnittke gaat er op zoek naar de basis van de tonale muziek. De grote/kleine terts en de perfecte cadens vormen het uitgangspunt van de compositie. Hij gaat deze elementen uitvergroten, afzonderen, manipuleren. Er is niet alleen een mix van stijlen, maar hier speelt meer een variëteit aan stemmingen; nu eens klinkt het eenzaam en verlaten (zo typisch voor de klank van de cello), dan weer vrolijk en hoopvol.
 

Privacy en Cookies

Deze website gebruikt cookies. U kan dit uitschakelen in uw browser, maar bepaalde delen van de website zullen niet langer werken. Muziekcentrum De Bijloke verwerkt en gebruikt persoonsgegevens bij ticketaankopen.

Alle info in onze privacyverklaring