Geweest

Woensdag 8 nov 2017 om 20:00

BILL FRISELL
De snarenkoning in goed gezelschap

20:00 - aanvang concert
21:45 - gratis filmvoorstelling Bill Frisell: A Portrait (Foyer T)

Bill Frisell, gitaar | Jenny Scheinman, viool | Eyvind Kang, altviool | Hank Roberts, cello

Bill Frisell, bescheiden meester van de nuance:

Gitarist, componist en bandleider Bill Frisell beschikt ongetwijfeld over een van de meest herkenbare en invloedrijke geluiden van de jazz. Het is een geluid dat de oren doet spitsen en op zijn beurt een hele nieuwe generatie gitaristen (van Jakob Bro en Kurt Rosenwinkel tot ‘onze’ Ruben Machtelinckx) beïnvloedde. Daar zijn verschillende redenen voor. Eentje daarvan is technisch: Frisells even inventieve als subtiele gebruik van effecten, vooral dan het delay-pedaal, is legendarisch. Het is de voornaamste reden achter die schimmige, ongrijpbare sound die je al sinds de jaren tachtig op 's mans albums hoort en die zo mooi lijkt aan te sluiten bij zijn persoonlijkheid. (lees verder onder de video)

Daarnaast is er zijn overduidelijke voorliefde voor de melodie. Enkele avant-gardeplaten buiten beschouwing gelaten (hij was ooit ook lid van John Zorns legendarische terreurbrigade Naked City), staat die vaak centraal bij Frisell. Melodieën worden steevast voor het licht gehouden in duizend-en-één variaties, wat er mee voor zorgt dat uitvoeringen uitblinken in coherentie. Maar meer nog dan die elementen, is het Frisells uitzonderlijke vermogen om genres en speelstijlen samen te smelten, dat hem zo uniek maakt. Jazz, folk, country, blues, gospel, pop, kamermuziek, rock-‘n-roll en avant-garde; ze vinden in uiteenlopende verhoudingen allemaal hun weg naar zijn composities, albums en concerten, die ook al bevolkt worden door muzikanten met brede ervaring.

Misschien is het ook wel eigen aan gitaristen van Frisells generatie, die opgroeiden in een periode dat de vroege rock-'n-roll overvloeide in de moderne pop en rootsgenres eindelijk wat meer aandacht kregen. Het kan geen toeval zijn dat figuren als Marc Ribot, Arto Lindsay, Elliott Sharp, Eugene Chadbourne en Henry Kaiser in een periode van een jaar of drie geboren werden. De meeste onder hen bleven dichter bij het experiment, maar allemaal blinken ze uit in die rijke veelzijdigheid. Je kan Frisell zowat beschouwen als een stijlenwaaier waarin klassieke jazzfiguren als Charlie Christian en Wes Montgomery samenkomen met meesters van de nuance zoals Jim Hall en John Abercrombie, maar ook experimentalisten (Sonny Sharrock, Bern Nix) en zwaargewichten uit de rootsmuziek (Les Paul, Doc Watson,...).

Zeker toen Frisell zich een kwarteeuw geleden expliciet op de Amerikaanse muziekgeschiedenis wierp op een manier die soms wat herinnerde aan de insteek van Charlie Haden, kwam die voorliefde voor folk, country en aanverwanten meer naar het voorplan. Die veelzijdigheid en unieke sound maakte van Frisell bovendien snel een van de meest gevraagde muzikanten van zijn generatie. Na samenwerkingen met uiteenlopende figuren als Paul Motian, Joe Lovano, Tim Berne en John Zorn, ging de man z'n actieradius gevoelig verbreden in de jaren negentig, en werd hij opgemerkt aan de zijde van o.m. Elvis Costello en Marianne Faithfull.

Het was ook in die periode dat hij een zaadje plantte dat zou doorwerken tot op de dag van vandaag. Succesvolle albums als Have A Little Faith In Me en This Land zijn rechtstreekse voorlopers van recent werk als Guitar In The Space Age! (2014), waarop Frisell terugkeerde naar de muziek van z’n wonder years. Zich beperken tot één project was nooit een optie, want de man blijft voortdurend het ene met het andere in balans houden, waarbij vooral zijn loyaliteit opvalt. Zo was er hem niets aan gelegen om zomaar even twee keer op te duiken aan de zijde van zangeres Chantal Acda tijdens de vorige editie van Jazz Middelheim, nadat hij iets eerder al meewerkte aan haar vorige album.

Vermoedelijk niet zo'n verrassing voor wie de man al langer volgt, want zijn discografie is een web van connecties, waarvan meerdere twee tot drie decennia teruggaan. De bezetting waarmee hij nu De Bijloke bezoekt is er zo eentje. Deze band wordt wel eens het 858 Quartet genoemd, naar het album Richter 858 (met composities die geïnspireerd waren door het werk van de Duitse schilder Gerhard Richter) waarop deze muzikanten voor het eerst samen te horen waren. Het was geen eerste kennismaking, want cellist Hank Roberts maakte oorspronkelijk deel uit van Frisells eerste kwartet in de jaren tachtig. Altviolist Eyvind Kang volgde een decennium later. Hij speelde samen met Frisell, trombonist Curtis Fowlkes en kornettist Ron Miles in 1995 een concert in Leuven dat voor zowat alle bezoekers nog altijd als legendarisch wordt omschreven. Sluitstuk van de band is violiste Jenny Scheinman, die nog een jonge twintiger was tijdens die eerste opnames, maar sindsdien kon rekenen op Frisell voor haar eigen albums. In 2011 verscheen dan Sign Of Life, waarop de muziek van het snarenkwartet een nog hechtere en warme invulling kreeg. Frisell en z'n collega's waren er andermaal in geslaagd om dat gevoel van verwantschap en intimiteit om te zetten naar muziek die nog altijd met een been in de kamermuziektraditie stond, maar ook meer invloeden toeliet uit de vele rootsgenres die hem dierbaar zijn. Het is muziek die door de afwezigheid van die expliciet ritmische component misschien net iets minder ‘poppy’ of toegankelijk is dan die van zijn Space Age- of Lennon-projecten, maar de composities blinken niettemin uit in een ongedwongen virtuositeit, ontvouwen met een dartele frisheid, of vertonen een iriserende schoonheid die zo typisch geworden is voor het oeuvre van Frisell, als muzikant, componist én persoonlijkheid.

tekst: Guy Peters

Kalender

November 2017
ma di wo do vr za zo
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30

Genres

Winkelmandje

U heeft geen voorstellingen in uw winkelmandje.

Er is iets misgegaan met het laden van dit evenement. Probeer het later nogmaals.